Ornicus Orca

Anatomia i fizjologia

układ pokarmowy

Orka ma 44 zęby (obserwowano jednak przypadki posiadające nawet 56 zębów). Średnica każdego z nich ma ok. 2,5 cm, a długość potrafi sięgnąć nawet 13 cm (zazwyczaj 7,5 - 8 cm). Po przecięciu zęba orki widać wyraźne sągi (tak jak u pni drzew), za pomocą których można określić wiek padłego zwierzęcia. Każdy ząb jest niemal identyczny - stożkowaty kształt o prostym planie budowy. Nie istnieje podział na trzonowce, przedtrzonowce, kły oraz siekacze, bowiem wszystkie pełnią tę samą funkcję. Funkcja uzębienia sprowadza się do przytrzymania i zmiażdżenia zdobyczy. W przeciwieństwie do większości ssaków lądowych, orka nie posiada gruczołów ślinowych. Nie rozdrabnia pokarmu ani go nie przeżuwa - nie przygotowuje go w żaden sposób przed dostaniem się do żołądka. Kęs pokarmu dostaje się do gardzieli, a potem do do obszernego przełyku, omijając krtań. Stamtąd wędruje prosto do żołądka.

Żołądek orki podzielony jest na 3 części, które tworzą odrębne mechanizmy o odpowiedniej funkcji. Pierwszy to żołądek mięśniowy. W nim pokarm jest przygotowywany do trawienia - jest on rozcierany i rozdrabniany. W żołądku mięśniowym nie ma żadnych gruczołów wydzielniczych. Orka, tak jak np. zwierzęta kopytne połyka kamienie i muszle, które pomagają w rozdrabnianiu pokarmu.
Żołądek właściwy to miejsce trawienia pokarmu. W nim znajdują się gruczoły, które produkują sok żołądkowy. Budową anatomiczną nie różni się od żołądka ssaków lądowych - ma grube ścianki, zabezpieczone błoną, która chroni je przed działaniem kwasu.
Trzecią częścią żołądka jest tzw. odźwiernik. Gromadzi resztki pokarmu oraz spełnia rolę "tymczasowego magazynu".

Niestrawione resztki pokarmu wędrują do jelita cienkiego. Walenie bardzo dobrze wykorzystują wartości odżywcze znajdujące się w pożywieniu, przez co produkują niewiele kału, który nie opuszcza organizmu. Jelita orki są długie oraz regularne. Bez wyraźnej granicy jelito cienkie łączy się z jelitem grubym, który zakończony jest odbytem (dla niewprawionego oka jest niewidoczny).

Wątroba orek jest niewielka, pełniąca identyczną funkcję jak u ludzi. Brak woreczka żółciowego, a co za tym idzie brak tranu uchroniło te zwierzęta przed wielorybnictwem. Trzustka jest wydłużona, a przewód w pewnym momencie uchodzi do przewodu żółciowego.

układ wydalniczy

Układ wydalniczy orek składa się z narządów o tej samej funkcji co u ssaków lądowych. Posiadają dwie nerki, które usuwają ogromne ilości soli z organizmu. Jedna nerka orki zbudowana jest z wielu niewielkich nereczek, zwanych inaczej nerkami prostymi. Każda nereczka posiada własne ukrwienie. Mocz wędruje moczowodami do pęcherza moczowego kształtem przypominającym gruszkę. Następnie przez cewkę moczową zostaje wydalony na zewnątrz. Mocz waleni jest bardzo silnie stężony. Walenie bardzo dobrze wykorzystują składniki odżywcze, więc głównym składnikiem moczu jest sól. Orki, w przeciwieństwie do ludzi, są w stanie wydalić ogromne ilości wody, które połykają wraz z pożywieniem.

Ujście odbytnicy obojga płci znajduje się w niewielkiej odległości za narządami płciowymi i jest szczelnie zamykane silnym mięśniem - zwieraczem.

układ kostny
kręgosłup

Kręgosłup orki jest zbudowany z jednakowej wielkości kręgów. To właśnie na kręgosłupie spoczywa utrzymanie całego ciężaru ciała zwierzęcia - walenie nie posiadają kości miednicy, ani masywnych kończyn tylnych, które mogły by dzielić z nim tą funkcję. Ich kręgi są identyczne, stąd niemożliwa jest identyfikacja poszczególnych odcinków (ogonowego i lędźwiowego). Składa się on z:

  • • 7 kręgów szyjnych (4 pierwsze kręgi są zrośnięte ze sobą)
  • • 11 kręgów piersiowych
  • • 10 lędźwiowo-krzyżowych
  • • 23 kręgów ogonowych

Kręgosłup składa się najczęściej 51 kręgów. Jest on dość elastyczny. Orka może się zginać i prostować, ruchy w bok natomiast są bardzo ograniczone.

klatka piersiowa

Klatka piersiowa orki zawiera 13 par żeber. Pierwsze 7 par są żebrami prawdziwymi, które są połączone mostkiem. Pozostałe 6 par to żebra rzekome, które tylko stawowo są połączone z kręgami piersiowymi.

czaszka

Czaszka orki jest krótka i wysoka. Budową, wydaje się być, uwsteczniona w ewolucji w porównaniu do ssaków lądowych. Kości górnej części wydają się być cofnięte w jej głąb, jednak w rzeczywistości nie zmniejszają jej objętości, ponieważ wraz z zanikiem niektórych kości powstały inne, odpowiedniejsze. Cechą czaszek zębowców jest asymetryczność. Wynika ona z wielkości lewego otworu nosowego - jest on większy, niż prawy, toteż i otwór oddechowy (ang. blowhole) jest przesunięty bardziej na lewą stronę. Bardzo ciężko jest zauważyć to gołym okiem, lecz zdarza się to zaobserwować podczas zanurzenia zwierzęcia. Wtedy, orka pochyla się bardziej na prawą stronę, ma to za zadanie ustawić otwór oddechowy osią prostopadle do powierzchni wody. Bardzo ważne jest to, że asymetria czaszki orki nie przenosi się na jej wnętrze - obie półkule mózgowe są identyczne.

zmysł echolokacji

Orki posiadają bardzo dobry wzrok, jednak często znajdują się w sytuacji, gdy zmysł ten niewiele pomaga w orientacji. W wodzie światło słoneczne dociera na maksymalną głębokość 10 metrów, a w czasie burz i sztormów wody są wyjątkowo mętne. Ewolucja przystosowała jednak wszystkie zębowce (w tym orki) uzbrajając je w zdolność skanowania otoczenia, czyli tzw. echolokację. Polega ona na produkcji dźwięków o bardzo wysokiej częstotliwości, umożliwiając zwierzętom nawigację i polowanie w ciemnych lub mętnych wodach. Te charakterystyczne dźwięki nazywane są "klikaniem" (ang. clicks), odbijają się od przeszkody lub potencjalnej zdobyczy. Następnie wracają one do orki i są odbierane jako informacje o wielkości, kształcie a nawet strukturze powierzchni skanowanego przedmiotu. Taka zdolność daje orce możliwość akustycznego obrazu środowiska w warunkach, gdzie wzrok zawodzi. Echolokacja jest możliwa dzięki 6-ściu workom powietrznym znajdującym się za szczęką zwierzęcia. Zaczynając od nosa, dzielimy je na: 2 worki podszczękowe, 2 worki dodatkowe oraz 2 worki przedsionkowe. Umieszczone są one symetrycznie po obu stronach zwierzęcia. Orka może dowolnie "przedmuchiwać" powietrze z jednego do drugiego, co umożliwia produkowanie ultradźwięków. Żeby skanowanie odniosło skutek, zwierzę musi wysyłać sygnał w jednym tylko kierunku. Asymetryczny kształt czaszki pomaga zatrzymać rozchodzące się w bok dźwięki i przesłać je do melona znajdującego się z przodu głowy orki. Melon, to poduszeczka z płynnego tłuszczu (spermacetu), która pełni funkcję soczewki skupiającej i nakierowującej sygnał w przód zwierzęcia. Naddźwięki produkowane przez orkę rozchodzą się w wodzie z zadziwiającą prędkością 1,5 km/s. Wyróżniamy tu 2 rodzaje echolokacji: dźwięki o bardzo wysokiej częstotliwości są bardzo czułe i pozwalają dokładniej określić rodzaj przedmiotu, jednak mają mniejszy zasięg rozchodzenia, oraz dźwięki niskie pozwalające na wielkoobszarowe skanowanie otoczenia. Orka wysyła najpierw serie niższych dźwięków, które pozwalają poznać ogólną mapę dna oceanu oraz wszystkich przedmiotów, a następnie podpływa bliżej i wysyłają serie wysokich dźwięków dowiadując się więcej o obiekcie, który ją zainteresował. Odbite od przedmiotu dźwięki są wychwytywane przez gąbczastą kość szczęki a następnie przekazywane do ucha środkowego i dalej do odpowiednich obszarów w mózgu. Dokładne działanie tego niezwykłego sonaru nie jest jeszcze do końca zbadane, jednak wiadomo, że orka potrafi zeskanować obszar o promieniu ok 10m.

Subscription Request Successfully placed!

Your Message successfully sent!